W skrócie: karma monobiałkowa to sposób na kontrolę tego, co je pies. Przydaje się przy rotacji smaków, przy psach wybrednych i — pod opieką lekarza weterynarii — przy diecie eliminacyjnej. Sama w sobie nie leczy alergii ani innych chorób.
Co oznacza „monobiałkowa”?
W karmie monobiałkowej całe białko zwierzęce pochodzi z jednego gatunku: mięso, podroby i bulion są np. tylko z indyka. W zwykłej karmie często łączy się kilka gatunków — kurczaka, wołowinę, rybę i „produkty pochodzenia zwierzęcego” bez podanego źródła.
„Monobiałkowa” nie jest pojęciem zdefiniowanym w przepisach, dlatego zawsze sprawdzaj pełny skład. Dobra karma monobiałkowa podaje gatunek i procent każdego składnika zwierzęcego.
Kiedy warto wybrać karmę z jednym źródłem białka
- Dieta eliminacyjna zalecona przez lekarza weterynarii — gdy trzeba sprawdzić, czy objawy psa (np. świąd, problemy skórne lub trawienne) mają związek z jedzeniem.
- Rotacja smaków — zmieniasz gatunek białka co jakiś czas, ale nie mieszasz kilku w jednej misce, więc wiesz, co pies dostaje.
- Pies źle znosi konkretne mięso — łatwiej wtedy znaleźć karmę, w której tego składnika na pewno nie ma.
- Pies wybredny — łatwiej ustalić, który smak naprawdę mu odpowiada.
Które białka najczęściej szkodzą psom?
Przegląd badań z 2016 roku (Mueller, Olivry, Prélaud, BMC Veterinary Research) zebrał dane 297 psów z potwierdzoną niepożądaną reakcją na pokarm. Najczęściej zgłaszane źródła to:
| Składnik | Odsetek psów |
|---|---|
| Wołowina | 34% |
| Nabiał | 17% |
| Kurczak | 15% |
| Pszenica | 13% |
| Soja | 6% |
| Jagnięcina | 5% |
| Kukurydza, jajo | po 4% |
| Wieprzowina, ryby, ryż | po 2% |
Autorzy podkreślają, że to nie jest rzeczywista częstość w populacji — po prostu te składniki najczęściej występowały w karmach, które psy jadły wcześniej. Pies reaguje zwykle na białko, z którym miał już kontakt. Dlatego w diecie eliminacyjnej wybiera się białko, którego pies wcześniej nie jadł.
Jak wygląda dieta eliminacyjna
Dieta eliminacyjna to badanie, a nie zwykła zmiana karmy. Prowadzi się ją razem z lekarzem weterynarii:
- Lekarz wybiera karmę z białkiem, którego pies wcześniej nie jadł, albo karmę hydrolizowaną.
- Przez co najmniej 8 tygodni pies je wyłącznie tę karmę — bez przysmaków, gryzaków, resztek ze stołu i smakowych leków. Przegląd Olivry i wsp. (2015) pokazał, że po 8 tygodniach poprawa jest widoczna u ponad 90% psów, które na nią zareagują.
- Jeśli objawy ustąpią, lekarz zaleca ponowne podanie dawnej karmy (prowokację), żeby potwierdzić, co szkodzi.
Wystarczy jeden przysmak z kurczakiem, żeby wynik był niewiarygodny — dlatego dyscyplina jest tu ważniejsza niż sama marka karmy.
Na co uważać na etykiecie
- „Mięso i produkty pochodzenia zwierzęcego” bez podanego gatunku — nie wiesz, co jest w środku.
- Tłuszcze i oleje — np. „tłuszcz drobiowy” w karmie z jagnięciną albo olej rybny w karmie z mięsem. To tłuszcz, nie białko, ale przy ścisłej diecie eliminacyjnej warto o nim powiedzieć lekarzowi.
- Hydrolizaty i ekstrakty smakowe — mogą pochodzić z innego gatunku niż ten na froncie opakowania.
- Nazwa „z królikiem” oznacza tylko co najmniej 4% królika — reszta może pochodzić z czegoś innego. Szczegóły w artykule jak czytać skład karmy dla psa.
Jak to wygląda w karmach Tevora
Każda puszka Tevora ma jeden gatunek białka zwierzęcego: 70% to mięso, podroby lub filet, a 26% bulion z tego samego gatunku. Do tego dynia, inulina, MOS, postbiotyk drożdżowy i minerały — bez zbóż, ziemniaków i cukru. Mówimy też otwarcie o tłuszczach: w smakach królik, wołowina, indyk i dorsz jest 0,6% oleju z łososia, a w smaku łosoś — olej rzepakowy.
Do wyboru jest pięć gatunków: królik, wołowina, indyk, łosoś i dorsz. Jeśli prowadzisz z psem dietę eliminacyjną, pokaż lekarzowi weterynarii pełny skład — jest na stronie każdego smaku.
Źródła
- Mueller R.S., Olivry T., Prélaud P. Critically appraised topic on adverse food reactions of companion animals (2): common food allergen sources in dogs and cats. BMC Veterinary Research 2016; 12:9.
- Olivry T., Mueller R.S., Prélaud P. Critically appraised topic on adverse food reactions of companion animals (1): duration of elimination diets. BMC Veterinary Research 2015; 11:225.
- FEDIAF, Code of Good Labelling Practice for Pet Food.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza weterynarii. Jeśli podejrzewasz u psa alergię pokarmową, skonsultuj się z lekarzem.